Әлгәнйәк — версиялар араһындағы айырма

15 байт өҫтәлгән ,  7 лет назад
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
(((Translated using http://translate.google.com/toolkit )))
 
}}
 
'''Азия әлгәйнәге''', '''себер әлгәйнәге'''<ref> Русско-башкирский словарь (под редакцией З.Г.Ураксина, 2005)</ref> ({{lang-la|Tamias sibiricus}}, ({{lang-ru| Азиатский бурундук }})<ref>{{Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Һөтимәрҙәр|страницы=144}}</ref> — [[Евразия]]ла тереклек итеүсе [[Кимереүселәр|кимереүселәр]] отрядынан тейен һымаҡтар [[ғаилә (биология)|ғаилә]]һенән һөтимәр йәнлек. Башлыса, япраҡлы [[ағас]], ҡатнаш һәм ылыҫлы урмандарында осрай.
 
Һәр ерҙә әҙ һанлы. Кәүҙә оҙонлоғо 17 см-ға, ҡойроғо 12 см-ға ҡәҙәр, ауырлығы 100 г самаһы. Йөн ҡапламы һорғолт-ерән төҫтә, арҡаһында буй-буй 5 ҡара-көрән һыҙыҡ бар. Түше аҡһыл йәки аҡ. Көндөҙ әүҙем. Ылыҫлылар, һирәгерәк япраҡлы ағастар, үләнсел үҫемлек орлоҡтары, бөрөләре, еләк, шулай уҡ бөжәктәр (башлыса, ҡуңыҙҙар), моллюсклар менән туйына. Ҡышҡа[[Ҡыш]]ҡа аҙыҡ әҙәрләй (уртаса 3-43—4 кг). Ағас тамырҙары йәки серегән төмзә аҫтына яһаған өнө әлйергәндең һыйыныу урыны булып тора. Ҡыштың күп өлөшөн йоҡлап үткәрә. Ҡар эреп, асылған урындар күренгәс кенә борындык өненнән сыға. Борындык - моногамик хайуан. Көзен парлар барлыҡҡа килә, икенсе йылдың ҙына ғына үрсейҙәр (парлашу - апрель уртаһында). Бер пар әлйергән 5-65—6 бала тыуҙыра. Һунарсылыҡ хужалығында борфындык ҙур роль уйный, сөнки улар менән ҡиммәтле тире бирә торған йыртҡыс йәнлекләр туҡлана. Ем әҙерләүе менән орлоҡ таратыуға, ағас үҫентеләре таралышына ярҙам итә.
Евразияла тереклек итеүсе [[Кимереүселәр|кимереүселәр]] отрядынан тейен һымаҡтар ғаиләһенән һөтимәр йәнлек.
Башлыса, япраҡлы ағас, ҡатнаш һәм ылыҫлы урмандарында осрай.
 
Һәр ерҙә әҙ һанлы. Кәүҙә оҙонлоғо 17 см-ға, ҡойроғо 12 см-ға ҡәҙәр, ауырлығы 100 г самаһы. Йөн ҡапламы һорғолт-ерән төҫтә, арҡаһында буй-буй 5 ҡара-көрән һыҙыҡ бар. Түше аҡһыл йәки аҡ. Көндөҙ әүҙем. Ылыҫлылар, һирәгерәк япраҡлы ағастар, үләнсел үҫемлек орлоҡтары, бөрөләре, еләк, шулай уҡ бөжәктәр (башлыса, ҡуңыҙҙар), моллюсклар менән туйына. Ҡышҡа аҙыҡ әҙәрләй (уртаса 3-4 кг). Ағас тамырҙары йәки серегән төмзә аҫтына яһаған өнө әлйергәндең һыйыныу урыны булып тора. Ҡыштың күп өлөшөн йоҡлап үткәрә. Ҡар эреп, асылған урындар күренгәс кенә борындык өненнән сыға. Борындык - моногамик хайуан. Көзен парлар барлыҡҡа килә, икенсе йылдың ҙына ғына үрсейҙәр (парлашу - апрель уртаһында). Бер пар әлйергән 5-6 бала тыуҙыра. Һунарсылыҡ хужалығында борфындык ҙур роль уйный, сөнки улар менән ҡиммәтле тире бирә торған йыртҡыс йәнлекләр туҡлана. Ем әҙерләүе менән орлоҡ таратыуға, ағас үҫентеләре таралышына ярҙам итә.
== Иҫкәрмәләр ==
<references/>
 
== Сығанаҡ ==
* [http://tatarile.org/maglumat/ Татар энциклопедияһы. Ҡазан, 2008] {{Ref-tt}}
 
== Әҙәбиәт ==
* Попов В.А., Лукин А.В. Животный мир Татарии. Казань, 1988.
 
[[Категория:Европа һөтимәрҙәре]][[Категория:Азия һөтимәрҙәре]]
[[Категория:Азия һөтимәрҙәре]]
 
[[ru: Азиатский бурундук]]