Дубай (ҡала) — версиялар араһындағы айырма

3328 байт өҫтәлгән ,  6 лет назад
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
ә (Bot: Migrating 21 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q612 (translate me))
 
'''Дуба́й''' ({{lang-ar|دبيّ}}) — Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренең ҙур ҡалаһы, [[Дубай (әмирлек)|Дубай]] әмирлегенең административ үҙәге<ref name=dxbshj>The Government and Politics of the Middle East and North Africa. D Long, B Reich. p.157</ref>.
 
== Тарихы ==
{{main|Дүбәй тарихы}}
[[Рәсем:AlRas Deira Mid1960s.jpg|thumb|220px|left|[[Әл-Рәс]] 1960-сы йылдар]]
Коллектор селтәрҙәре һалған ваҡытта Дубай тирәһендә табылған мангр һаҙлыҡтары ҡалдығына 7000 йыл тирәһе. 5000 йылдар самаһы элек ярҙар ил эсенә инә биргән һәм әлегәсә шулай ҡала. Был урындарҙы ҡом баҫҡан. Исламға ҡәҙәр бындағы халыҡ Баджаи (Баджар) тигән илаһҡа табынған.
[[Византийская империя|Византия империяһы]] һәм [[Сасаниды|Сәсәниҙәр империяһы ]] (һуңғылары төбәктең иң ҙур өлөшөнә эйә булған) хакимлығы аҫтында төбәк алға киткән.
 
[[XIX быуат]] башында Әл Әбү Фәләс тоҡомоноң бер тармағы - Бәни Йосой- Дүбәйҙә нығынып, [[1833 год]] йылға тиклем Әбү-Дәбигә баш булған. [[1820 йылдың ]] [[8 ғинуарында ]] Дүбәй һәм башҡа төйәктәр шәйехтәре Британия хөкүмәте менән «Дөйөм диңгеҙ солох килешеүе» төҙөй. [[1833 йылда ]] әл Мәҡтүм династияһы Әбү Дәбигә идара итеүҙән баш тартып, Дүбәйҙе тартҡылашһыҙ ғына үҙ ҡулына ала. Дүбәй [[Бөйөк Британия|Берләшкән Короллек]] ҡулы аҫтынан, [[Осман империяһы|Осман империяһының]] һөжүмдәренән яҡлау булырына вәғәҙә алып, "Айырым Килешеү" нигеҙендә сыға .
 
[[XIX быуатта]] ҡаланың хәл торошона ике фажиғә ҙур зыян килтерә: две катастрофы нанесли большой урон благосостоянию города: [[1841 йылда]] ҡалала сәсәк һалыуы, кешеләрҙе Дәйрәнән көсығышҡа китергә мәжбүр итә, ә [[1894 йылда ]] ут сығып, ҡаланың күп өйҙәре яна. Мәгәр сауҙа өсөн яйлы был урын иғтибарҙы йәлеп итеүҙән туҡтамай. Дүбәй әмире сит илдәрҙән дә килһендәр өсөн һалымды бик аҙ алдырта. Бигерәк тә ул замандың төп сауҙа үҙәге булған Шәрҡиәнән (Шәрджә) күпләп киләләр.
 
[[1940-тар|1940-сы йылдарҙа]] Дүбәй бәләкәй генә була әле. Халҡы диңгеҙҙән [[ынйы]] сығарып, аҙыҡ-түлеккә алмаштырып йәшәй. Әммә [[Япония|Японияла]] яһалма [[жемчуг]] етештерергә өйрәнәләр, һәм тәбиғи ынйыға ихтыяж кәмей. Бөлгөнлөк башлана. [[Нефть]] табылыу хәлде үҙгәртә - Дүбәйҙә халыҡ ишәйә, төҙөлөш ҡыҙа [[БҒӘ]].
 
== Ҡала райондары ==