Сәтләүек — версиялар араһындағы айырма

336 байт өҫтәлгән ,  9 лет назад
Ләйсән ҡулланыусыһының (фекер алышыу) 323810 үҙгәртеүенән баш тартыу
(Ләйсән ҡулланыусыһының (фекер алышыу) 323810 үҙгәртеүенән баш тартыу)
{{Биофото|Hazelnuts.jpg|[[Фундук]]}}
{{Биофото|Chestnut.jpg|[[Каштан]]}}
{{Биофото|KoreanPineSeeds.jpg|Сәтләүектәр. [[Корейский кедр|Корея эрбете]].}}
 
'''Сәтләүек'''  — ҡайһы бер үҫемлектәрҙең (ағас йәки ҡыуаҡлыҡтың) емеше, ғәҙәттә ҡаты ҡабыҡлы һәм ашауға яраҡлы үҙәкле.
* '''Сәтләүек'''  — сәтләүеклеләр ғаиләһенең төрө, (''Juglandaceae'' ), ҡайһы берҙә — ырыу төрө '''сәтләүек''' (Juglans, мәҫәлән, грек сәтләүеге), ҡайһы саҡтарҙа — Бук сәскәлеләр тәртибе (Fagales) вәкиле, унда Сәтләүеклеләр ғаиләһе лә инә. Ул арала Сәтләүеклеләр ғаиләһе үҫемлектәренең емешен сәтләүек (беренсе билдәләмә) тип атайҙар. Ғәҙәттә, ул һөйәксә эсендә орлоғо булған емеш, уның һөйәген орлоғо менән бергә яңылыш сәтләүек тиҙәр. Сәтләүек ағасы бик юғары баһалана, сәтләүектең төрлө өлөштәре дарыу әҙерләүҙә кәрәкле.
 
Башҡа «сәтләүектәр» ботаника ҡарамағынан ысын булмаған йәки дөрөҫ аталмаған сәтләүектәр. Мәҫәлән, «ер сәтләүеге», арахис, ысынында иһә ноҡот үләне генә<ref>{{книга|автор=М. Аксёнова и др.|часть=Бобовые|заглавие=Энциклопедия для детей. Биология|издание=7|место=М.|издательство=Мир энциклопедий Аванта+, Астрель|год=2010|страницы=319|страниц=589|isbn=9785989862658}}</ref>.
 
* '''Кулинария'''ла сәтләүек тип бөтә ашауға яраҡлы, ҡабыҡ (ҡаты йә йомшаҡ) эсендә йомшаҡ үҙәкле емештәрҙе атайҙар. Сәтләүектән ҡайнатма, тәм-томдар (торттар, пирожныйҙар, хәлүә) эшләйҙәр, ингредиент итеп ҡушалар.<ref name="orehi"></ref> Бәлки шуғалыр ҙа күп кулинарҙар үҙ өлкәләрендә уны емеш-еләк тип атайҙар.
* Ауыл хужалығында бындай емешле үҫемлектәрҙе сәтләүек емешле культура тип атайҙар. Ботаник мәғәнәһендәге сәтләүектән башҡа бында эрбет сәтләүеге, кокос сәтләүеге һ.б. инәләр.
 
11 547

үҙгәртеү