Хәтирәләр (Әхмәтзәки Вәлиди) — версиялар араһындағы айырма

1923 йылдың башында бер нисә көрәштәше менән бергә Вәлиди Иранға китә. Ирандың [[Мешхед]] ҡалаһы китапханаһында [[Ибн Фаҙлан]]дың "Яҙмалары"н таба (унда X быуат башында [[ғәрәптәр]]ҙең Болғарға башҡорттар ере аша сәйәхәте лә һүрәтләнә). Иранға сығып китерҙән алда ул [[Башҡорт халҡына хушлашыу хаты (Әхмәтзәки Вәлиди)|«Башҡорт халҡына хушлашыу хаты»]]н яҙа һәм уны Башҡортостанға юлланыусылар аша ебәрә.
 
Ирандан Вәлиди иптәштәре менән [[Афғанстан]] аша (Афған ханы Аманулла уларға аҡса бирә; «Биш ай Афғанстанда» бүлеге) [[Һиндостан]]ға бара, бында [[Европа]]ла һирәк осрарҙай китаптар һатып ала. Пароходта [[Төркиә]]гә бырып етә, ләкин [[Стамбул]] инглиздәр ҡулында булыу сәбәпле Төркиәлә төшә алмай, Европаға китәләр. Европала ун һигеҙ ай йәшәгәндән һуң Вәлиди Төркиәгә килә. [[Париж]]да ул көнсығыш буйынса белгестәр алдында «Ибн Фаҙлан яҙмалары» тураһында сығыш яһай, [[Франция]] һәм [[Германия]] ғалимдары менән таныша («Ун һигеҙ ай Европала»).[[Файл: View of Sultanahmet and Marmara Sea.jpg |thumb|right|220px| Истамбул (Солтанәхмәт районы) һәм Мәрмәр диңгеҙе]]
 
Европала, [[Берлин]]да саҡта, Вәлиди бер нисә элекке танышын осрата. Үҙ ата-бабаларының ерҙәрен тартып алған Борель баярҙың нәҫеленән булған Эммануил Борелде осратып, уның менән әңгәмәләшә. [[Егән]] йылғаһының көнсығыш яғындағы Ҡалғая тип аталған ерҙәргә хужа булып алған Киндяков (Кинйәкәү) ерҙәре Борелдәргә Тимашевтан мираҫ булып эләгә. Борелдәр усадьбаһы [[Петровский (Ишембай районы)|Петровский]] ауылында (хәҙерге [[Ишембай районы]]) урынлашҡан була. Вәлиди Вәлит олатаһының баярҙар Мельников, Борель менән ер өсөн судлашып йөрөүе тарихын һөйләп үтә. Ә Борель башҡорттарҙан тартып алынған 8 мең гектар ерҙе тик 1892 йылда ғына законлаштырҙыҡ, тип белдерә.
13 012

үҙгәртеү