Башҡортостан Уралы

«Башҡортостан Уралы» — Башҡортостан Республикаһына ҡараған Көньяҡ Урал макроһыртындағы ЮНЕСКО иҫәбендәге комплекслы биосфера резерваты. Рәсәйҙә был 41-се биорезерват.

Башҡортостан Уралы
Рәсем
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ-территориаль берәмек Башҡортостан Республикаhы
Майҙаны 479 км²
Commons-logo.svg Башҡортостан Уралы Викимилектә

«Башҡортостан Уралы» комплекслы биосфера резерваты составына «Шүлгәнташ ҡурсаулығы» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Башҡортостан» милли паркы, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркы, «Алтын-Солоҡ» тәбиғәт зоология заказнигы һәм «Эйек» зоологик заказнигы инә. Был комплекслы биосфера резерваты Күгәрсен, Мәләүез һәм Ишембай райондары территорияһын биләй һәм уның дөйөм майҙаны 346 мең гектар тәшкил итә. Территория өс зонаға бүленә: төп өлөшө 48 мең га, төп өлөштө уратып торған буфер зонаһы 90 мең га һәм хеҙмәттәшлек йәки күсеү зонаһы 207 мең га.

Флора һәм фаунаҮҙгәртергә

Биорезерват территорияһында 1600 үҫемлек (үҙ эсенә эндемик, реликт төр үҫемлектәрҙе, Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына индерелгән 63 төр үҫемлек, шуларҙың 14-е Рәсәй Ҡыҙыл китабына ингән үҫемлектәр төрө теркәләгән.

Биорезерватта йәшәгән 2157 хайуан төрө, шуларҙың 84-е Башҡортостандың, ә 40 төр хайуан — Рәсәй Ҡыҙыл китабына индерелгән. Ошо хайуандарҙың 177 төрө Берн конвенцияһының европа исемлегенә индерелгән.

Биорезерватта европа әһәмиәтле ике мөһим орнитология территорияһы бар — һирәк осраусы ҡоштар оялаған Ағиҙел-Нөгөш йылғалары аралығы һәм Өрөк йылғаһы тирәһе.

ТуризмҮҙгәртергә

Биорезерваттың төп өлөшөндә хужалыҡ алып барыу эшмәкәрлеге тулыһынса тыйылған. Буфер зонаһында экологик туризм һәм хужалыҡ эшмәкәрлеге алып барыуға рөхсәт бирелә. Күсеү йәки хеҙмәттәшлек зонаһында тәбиғәтте ҡырмайынса, уға зыян килтермәйенсә файҙаланыу, ауыл хужалығы ерҙәрен ҡулланыу, туризм инфраструктураларын (юлдар, ҡунаҡханалар) булдырыу рөхсәт ителә.

ЛоготипҮҙгәртергә

2013 йылдың 11 декабрендә үткән биосфера резерваты менән идаралыҡ итеүҙең Координация советында "Башҡортостан Уралы"ның логотибы раҫлана. Был логотипты ЯСЙ «Юнона» халыҡ-сәнғәт һөнәрҙәре ижади берләшмәһе дизайнеры Анастасия Бочкарёва эшләгән. 2013 йылдың 5 ноябрендә Башҡортостан Республикаһының Экология министрлығы иғлан иткән иң яҡшы логотип конкурсына үҙ эштәрен 30 ижади берләшмә коллективтары һәм айырым дизайнерҙар килтергән[1].

Эре себер боландарыҮҙгәртергә

2013 йылда Ишембай районы территроияһындағы «Олений парк (Болан паркы)» вольер хужалығында эре себер боландарының популяцияһы тергеҙелә башлай. 2013 йылда хужалыҡ территорияһына 28 баш эре себер боланы килтерелә. Башҡортостан тәбиғәт шарттарына һәм аҙыҡ базаһына хайуандар бик уңышлы өйрәнеп китә. 2014 йылда уларҙан 8 эре себер болан балаһы тыуған[2].

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Новости. ecology.bashkortostan.ru. 5 ғинуар 2018 тикшерелгән.
  2. Деятельность. ecology.bashkortostan.ru. 5 ғинуар 2018 тикшерелгән.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә