Ассоциати́в опера́ция — ассоциативлыҡ (лат. associatio — тоташтырыу), йәки төркөмләү үҙсәнлегенә эйә булған бинар операция ул:

Теләһә ниндәй элементтары өсөн .

Ассоциатив операция өсөн иҫәпләү һөҙөмтәһе иҫәпләү тәртибенә (йәйәләрҙе урынлаштырыу тәртибенә) бәйле түгел, һәм шуға күрә яҙыуҙа йәйәләрҙе төшөрөп ҡалдырыуға юл ҡуйыла. Ассоциатив булмаған операция өсөн аңлатмаһы булғанда дөйөм осраҡта билдәләнмәй.

МиҫалдарҮҙгәртергә

Ассоциатив операцияларға миҫал булып торалар:

 
 
 

Ассоциатив булмаған операцияға миҫал булып дәрәжәгә күтәреү ғәмәле тора.   аңлатмаһының ҡиммәте йәйәләрҙе урынлаштырыу тәртибенә бәйле: дөйөм осраҡта  .

Төркөмдөң һәм яландың билдәләмәһе буйынса төркөмдә ҡабатлау, яланда ҡушыу һәм ҡабатлау ассоциатив операциялар булып торалар. Күмәклек (буш булмаған) унда индерелгән эске ассоциатив бинар операция менән ярымтөркөм тип атала.

ТарихыҮҙгәртергә

«Ассоциативлыҡ» терминын Гамильтон 1853 йылда индерә .

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә